خدمات کلینیک کودکان فرهادی

هیدروسفالی کودکان و نوزادان را بشناسیم!

هیدروسفالی کودکان و نوزادان را بشناسیم!

بیماری هیدروسفالی یک حالت پزشکی است که به دلیل انباشت مایع مغزی-نخاعی در حفره های مغزی و بطن های آن ایجاد می شود. این مایع عمدتاً توسط شبکه کوروئید تولید می شود و برای آب‌دادن و محافظت از مغز و نخاع مهم است.

انواع هیدروسفالی

هیدروسفالی می‌تواند به چهار نوع زیر تقسیم شود:

1. هیدروسفالی مادرزادی:

یکی از انواع هیدروسفالی، هیدروسفالی مادرزادی است که در طول بارداری اتفاق می‌افتد. علت این نوع هیدروسفالی، معمولاً نواقص ژنتیکی و یا اختلالات در رشد جنین است. این نوع هیدروسفالی می‌تواند باعث ایجاد ضربان قلب ضعیف، مشکلات تنفسی، تشنج و علائم دیگری شود.

2. هیدروسفالی اکتسابی:

هیدروسفالی اکتسابی به معنای ایجاد هیدروسفالی به دلیل عوامل خارجی است که در بعضی از افراد ممکن است ایجاد شود. این عوامل می‌توانند ضربه‌های سر، عفونت‌ها، تومورها و یا تروماهای دیگری باشند. هیدروسفالی اکتسابی می‌تواند باعث بروز علائم شدیدی مانند سردرد شدید، تهوع و استفراغ، اختلال در هوشیاری و حتی کما شود.

3. هیدروسفالی ارتباطی:

هیدروسفالی ارتباطی به معنای ایجاد برای افرادی است که مبتلا به بیماری‌های دیگری هستند که منجر به ندرت جریان مایع مغزی شده و باعث ایجاد هیدروسفالی می‌شود. این بیماری‌ها شامل تروما، عفونت‌ها، تومورها و عوامل دیگری هستند.

4. هیدروسفالی غیرارتباطی:

هیدروسفالی غیرارتباطی به معنای ایجاد یک بلوغ غیرعادی جریان مایع مغزی است که ممکن است به دلیل اختلالات در جریان مایع مغزی، جذب و یا خروج آن ایجاد شود. این نوع هیدروسفالی می‌تواند به علائمی مانند سردرد، تهوع، استفراغ و بیش فشاری مغزی منجر شود.

علائم هیدروسفالی در نوزادان

علائم هیدروسفالی در نوزادان عبارتند از:

1. اندازه سر غیرمعمول بزرگ:

اندازه بزرگ سر نوزاد ممکن است نشان دهنده وجود هیدروسفالی باشد.

2. تورم نقطه نرم سر:

تورم نقطه نرم سر نوزاد ممکن است نشان دهنده وجود هیدروسفالی باشد.

3. چشم‌ها به سمت پایین منحرف می‌شوند:

چشم‌های نوزاد با هیدروسفالی ممکن است به دلیل فشار اضافی در بطن‌های مغزی به سمت پایین منحرف شود.

4. خواب‌آلودگی:

خواب‌آلودگی یکی از علائم هیدروسفالی در نوزادان است و ممکن است به دلیل افزایش فشار در بطن‌های مغزی باشد.

5. تحریک‌پذیری:

تحریک‌پذیری نوزاد با هیدروسفالی ممکن است به دلیل افزایش فشار در مغز باشد.

6. رگ‌های برجسته پوست سر:

رگ‌های برجسته در پوست سر نوزاد ممکن است نشان دهنده وجود هیدروسفالی باشد.

7. تشنج:

تشنج یکی از علائم هیدروسفالی در نوزادان است و ممکن است به دلیل افزایش فشار در مغز باشد.

8. گریه شدید:

گریه شدید یکی از علائم هیدروسفالی در نوزادان است و ممکن است به دلیل افزایش فشار در بطن‌های مغزی باشد.

9. فشار و قدرت عضلانی کم:

فشار و قدرت عضلانی کم در نوزادان با هیدروسفالی ممکن است به دلیل آسیب به مغز باشد.

10. تغذیه ضعیف:

تغذیه ضعیف در نوزادان با هیدروسفالی ممکن است به دلیل بروز علائمی مانند خوردن نکردن، تهوع و استفراغ باشد.

11. افزایش سریع دور سر:

افزایش سریع دور سر نوزاد ممکن است نشان دهنده وجود هیدروسفالی باشد.

علائم هیدروسفالی در کودکان

علائم هیدروسفالی در کودکان نوپا ممکن است شامل موارد زیر باشد:

1. گریه‌های کوتاه و جیغ مانند:

کودک ممکن است بدون دلیل اشک بریزد و گریه کند.

2. تغییرات مربوط به ساختار صورت:

برخی از کودکان با هیدروسفالی ممکن است دارای سر بزرگ و شکل صورت غیرطبیعی باشند.

3. سردرد:

کودک ممکن است شکایت از سردرد داشته باشد.

4. مشکل در هنگام خوابیدن یا بیدار شدن:

کودک ممکن است مشکلی در خوابیدن یا بیدار شدن داشته باشد.

5. اسپاسم‌های عضلانی:

کودک ممکن است با اسپاسم‌های عضلانی روبرو شود.

6. تهوع و استفراغ:

کودک ممکن است تهوع و استفراغ داشته باشد.

7. اختلال در راه رفتن و عدم داشتن تعادل:

کودک ممکن است راه رفتنش با مشکل مواجه شود و نتواند تعادل خود را حفظ کند.

8. کند شدن روند رشد:

کودک ممکن است با کند شدن روند رشد مواجه شود.

9. ناتوانی در تمرکز و یادگیری:

کودک ممکن است ناتوانی در تمرکز و یادگیری داشته باشد.

10. اشتهای ضعیف:

کودک ممکن است اشتهای ضعیفی داشته باشد.

11. مشکل در بلع:

کودک ممکن است با مشکلاتی در بلعیدن مواجه شود.

12. بی‌اختیاری در ادرار:

کودک ممکن است بی‌اختیاری در ادرار داشته باشد.

13. تاری یا دوبینی:

کودک ممکن است با تاری یا دوبینی روبرو شود.

لازم به ذکر است که برخی از این علائم ممکن است در بیماری‌ها و شرایط دیگری نیز دیده شود، بنابراین تشخیص هیدروسفالی باید توسط پزشک تخصصی انجام شود.

علت هیدروسفالی مادرزادی

هیدروسفالی مادرزادی یا هیدروسفالی که در زمان تولد یا قبل از تولد ایجاد می‌شود، می‌تواند به دلایل مختلفی ایجاد شود. برخی از علل هیدروسفالی مادرزادی عبارتند از:

1. نواقص ژنتیکی:

برخی از نواقص ژنتیکی قادرند به جریان مایع مغزی نخاعی مانع شوند و باعث هیدروسفالی شوند.

2. اختلالات رشدی:

برخی از اختلالات رشدی مانند نقص مادرزادی در مغز، ستون فقرات یا طناب نخاعی می‌توانند باعث هیدروسفالی شوند.

3. عوارض زایمان:

زایمان زودرس و خونریزی بطن‌ها می‌توانند علت هیدروسفالی مادرزادی باشند.

4. عفونت در دوران بارداری:

برخی از عفونت‌هایی مانند سرخجه و سفلیس در دوران بارداری می‌توانند منجر به التهاب در بافت مغز جنین شوند و باعث هیدروسفالی شوند.

5. سایر عوامل:

تروما در دوران بارداری، مصرف بعضی از داروها، عفونت‌های مادر در دوران بارداری و… از دیگر عواملی هستند که ممکن است باعث هیدروسفالی مادرزادی شوند.

نحوه تشخیص هیدروسفالی

هیدروسفالی یک حالت پیچیده است و برای تشخیص دقیق نیاز به انجام تست‌های مختلفی است. برخی از روش‌های تشخیص هیدروسفالی در نوزادان عبارتند از:

1. انجام سونوگرافی از مغز:

سونوگرافی از مغز برای تشخیص هیدروسفالی در نوزادان یکی از روش‌های اصلی است. در این روش، با استفاده از امواج فراصوت ویژگی‌های داخلی مغز مانند جریان مایع مغزی و حجم بطن‌های مغزی مورد بررسی قرار می‌گیرند.

2. بررسی ظاهر نوزاد تازه متولد شده:

برخی از نوزادان با هیدروسفالی مادرزادی دارای سر بزرگ و شکل صورت غیرطبیعی هستند. بررسی ظاهر نوزاد تازه متولد شده توسط پزشک ممکن است به شناسایی این علائم کمک کند.

3. سی تی اسکن:

در برخی از موارد، سی تی اسکن نیز برای تشخیص هیدروسفالی استفاده می‌شود. در این روش، با استفاده از پرتو ایکس، تصاویری از داخل مغز بدست می‌آیند و با تحلیل این تصاویر، هیدروسفالی شناسایی می‌شود.

4. ام آر آی:

ام آر آی نیز یکی از روش‌های تشخیص هیدروسفالی است که در برخی از موارد استفاده می‌شود. در این روش، با استفاده از میدان مغناطیسی و امواج رادیویی، تصاویری با کیفیت بسیار بالا از داخل جمجمه و مغز بدست می‌آیند که برای تشخیص هیدروسفالی بسیار مفید هستند.

درمان هیدروسفالی

راه‌های درمان هیدروسفالی به دو دسته درمان دارویی و جراحی تقسیم می‌شوند. روش درمانی که پزشک تعیین می‌کند، به عوامل مختلفی مانند نوع هیدروسفالی، شدت علائم، سن و سایر علائم و بیماری‌های مرتبط بستگی دارد.

درمان دارویی:

در برخی از موارد، هیدروسفالی می‌تواند با تجویز داروهایی که به منظور کاهش فشار مایع مغزی و بهبود جریان مایع مغزی استفاده می‌شوند، مدیریت شود. این داروها ممکن است شامل داروهای دیورتیک، کورتیکواستروئیدها و دیگر داروهایی باشند که برای کاهش فشار مایع مغزی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

جراحی:

در بسیاری از موارد، جراحی به عنوان روش درمانی اصلی برای هیدروسفالی استفاده می‌شود. در جراحی، یک شانزدهمراهی یا لوله خطرناک به داخل مغز نصب می‌شود تا بتواند جریان مایع مغزی را از بطن‌های مغزی به سمت سیستم ترشح مایع مغزی و نهایتاً به نقاط جذب کنترل کند. این روش به عنوان درمان اولیه برای هیدروسفالی مادرزادی و هیدروسفالی شدید اکتسابی مورد استفاده قرار می‌گیرد. همچنین، در برخی موارد، تزریق شانزدهمراهی به ناحیه‌هایی که مایع مغزی در آن‌ها جمع شده است، به منظور تخلیه مایع مغزی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

هیدروسفالی در کودکان نوپا به دو صورت درمان دارویی و جراحی درمان می‌شود. روش درمانی که پزشک برای کودک شما تعیین می‌کند، به عوامل مختلفی مانند نوع هیدروسفالی، شدت علائم، سن کودک و سایر علائم و بیماری‌های مرتبط با کودک بستگی دارد.

درمان دارویی:

در برخی از موارد، هیدروسفالی می‌تواند با تجویز داروهایی که به منظور کاهش فشار مایع مغزی و بهبود جریان مایع مغزی استفاده می‌شوند، مدیریت شود. این داروها ممکن است شامل داروهای دیورتیک، کورتیکواستروئیدها و دیگر داروهایی باشند که برای کاهش فشار مایع مغزی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

درمان با طب سنتی

هیدروسفالی در نوزادان یک بیماری جدی است و در صورت تشخیص آن، بهتر است با یک پزشک متخصص مشورت کنید. در حالی که طب سنتی برخی روش های درمانی را برای هیدروسفالی پیشنهاد می‌دهد، اما بهتر است هرگونه درمان طبیعی یا مکمل را بعد از مشورت با پزشک خود انجام دهید و در هیچ‌حالتی درمان طبیعی را به جای درمان دارویی یا جراحی استفاده نکنید. در زیر برخی از روش‌های درمانی طب سنتی برای هیدروسفالی در نوزادان آورده شده است:

1- دم کردن گیاهان دارویی:

برخی گیاهان دارویی مانند شیرین بیان، نعناع و زرشک ممکن است به عنوان دم‌های گرم کننده و تسکین دهنده در درمان هیدروسفالی مورد استفاده قرار گیرند. با این حال، قبل از استفاده از هر دمی، بهتر است با پزشک خود مشورت کنید.

2- ماساژ:

ماساژ می‌تواند به عنوان یک روش درمانی مکمل در هیدروسفالی مفید باشد. ماساژ به عنوان روشی برای کاهش فشار در مغز و افزایش جریان خون به مغز شناخته شده است. با این حال، باید با احتیاط و توسط پزشک یا متخصص ماساژ انجام شود.

3- تغذیه صحیح:

تغذیه مناسب و مصرف غذاهایی که باعث افزایش فشار مایع مغزی نمی‌شوند، می‌تواند به بهبود علائم هیدروسفالی کمک کند. بهتر است غذاهای سالم و با ارزش غذایی بالا را مصرف کنید و از مصرف غذاهای پرچرب و پرشیرینی خودداری کنید.

4- یوگا و تمرینات تنفسی:

یوگا و تمرینات تنفسی ممکن است به عنوان یک روش درمانی مکمل در هیدروسفالی مورد استفاده قرار گیرند. این تمرینات به کاهش تنش و استرس کمک می‌کنند و باعث بهبود علائم هیدروسفالی می‌شوند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *