خدمات کلینیک کودکان فرهادی

پلاتی بازیا یا صافی کف جمجمه نوزادان چیست؟

پلاتی بازیا یا صافی کف جمجمه نوزادان چیست؟

پلاتی بازیا یا صاف بودن کف کاسه‌ی سر به حالتی اشاره دارد که در آن زاویه‌ای که فرضاً بین جمجمه و صفحه گودی (Clives) وجود دارد، بیشتر از 145 درجه است. این اصطلاح معمولاً در زمینه تحلیل جمجمه‌های انسانی و مطالعه‌ی ساختار کاسه‌ی سر مورد استفاده قرار می‌گیرد. این زاویه می‌تواند به عنوان یک معیار برای اندازه‌گیری صافی یا پلاتی کاسه‌ی سر انسان‌ها مورد استفاده قرار گیرد. اگر این زاویه بیش از 145 درجه باشد، به عنوان پلاتی بازیا یا صاف بودن کف کاسه‌ی سر شناخته می‌شود.

علت پلاتی بازیا

پلاتی بازیا یا صاف بودن کف کاسه‌ی سر در نوزادان به دلایل زیادی اتفاق می‌افتد و این ویژگی می‌تواند نتیجه‌ای از عوامل ژنتیکی، زیست‌محیطی یا ترکیبی از هر دو باشد. در زیر، به برخی از علل محتمل پلاتی بازیا نوزادان پرداخته‌ام:

  1. عوامل ژنتیکی: ژنتیک می‌تواند نقش مهمی در تعیین ساختار کاسه‌ی سر نوزاد داشته باشد. ویژگی‌هایی مانند شکل جمجمه، زوایای مختلف، و نحوه‌ی رشد استخوان‌ها می‌توانند به وسیله ژنتیک تعیین شوند و به تشکیل پلاتی بازیا منجر شوند.
  2. تاثیر موقعیت در رحم: موقعیت نوزاد در رحم مادر نیز می‌تواند بر تشکیل ساختار کاسه‌ی سر تأثیر بگذارد. فشار و نیروهایی که نوزاد در طول رشد در رحم تجربه می‌کند، ممکن است به شکل جمجمه و ساختار سر تأثیر بگذارد.
  3. فعالیت‌های نوزاد در دوران نخستین ماه‌ها: حرکات و فعالیت‌های نوزاد در دوران اولیه زندگی می‌تواند تاثیر مستقیمی در تشکیل ساختار کاسه‌ی سر داشته باشد. مثلاً، حرکات فشرده‌تری ممکن است به تقویت استخوان‌ها و ساختار جمجمه کمک کند.
  4. تأثیر عوامل محیطی: عوامل محیطی مانند تغذیه، مراقبت، و شرایط زندگی می‌توانند نقش مهمی در رشد و تشکیل ساختار کاسه‌ی سر داشته باشند. نوع تغذیه و مراقبت صحیح می‌تواند به تقویت استخوان‌ها و جمجمه کمک کند.
  5. ترکیبی از عوامل: پلاتی بازیا احتمالاً نتیجه‌ای از ترکیب ژنتیک، موقعیت در رحم، فعالیت‌های نوزاد، و عوامل محیطی است. این ترکیب متغیرها می‌تواند به تشکیل ساختاری که به پلاتی بازیا منجر می‌شود، کمک کند.

علائم پلاتی بازیا

پلاتی بازیا یا صاف بودن کف کاسه‌ی سر نوزادان ممکن است با علائم مشخصی همراه باشد. این علائم معمولاً به عوامل مختلفی بستگی دارند و در موارد مختلف ممکن است متفاوت باشند. در زیر، به برخی از علائم معمول پلاتی بازیا می‌پردازم:

  1. شکل کف کاسه‌ی سر: یکی از علائم اصلی پلاتی بازیا، شکل کف کاسه‌ی سر است. در افراد با پلاتی بازیا، کف کاسه‌ی سر به صورت صاف‌تر و بدون تورفتگی و زاویه زیادی شکل می‌گیرد.
  2. پیشانی منحرف به عقب: نوزادانی که پلاتی بازیا دارند، ممکن است پیشانیشان به طرف عقب منحرف باشد. این شکل ممکن است به دلیل صاف بودن کف کاسه‌ی سر و کاهش زاویه‌ی بین جمجمه و گودی پیشین ایجاد شود.
  3. پوستی نازک: نوزادان با پلاتی بازیا ممکن است پوست سری دارای نرمی و نازکی بیشتری باشد.
  4. خطوط مویی: خطوط مویی که در کف کاسه‌ی سر نوزادان به صورت طبیعی وجود دارد، در نوزادان با پلاتی بازیا ممکن است کمتر ظاهر باشند یا به ندرت مشهود باشند.
  5. تورم کمتر: به دلیل صاف بودن کف کاسه‌ی سر، ممکن است نوزادان با پلاتی بازیا دارای تورم کمتری در منطقه سری باشند.
  6. شکل فرم سر: شکل فرم سری که در نوزادان با پلاتی بازیا دیده می‌شود، ممکن است کمتر برجسته و منحنی باشد.
  7. سختی استخوان‌ها: استخوان‌های سری نوزادان با پلاتی بازیا ممکن است نسبت به نوزادان عادی، سختی بیشتری داشته باشند.

پیشگیری از پلاتی بازیا

پیشگیری از پلاتی بازیا در نوزادان ممکن است به وسیله مراقبت‌ها و عواملی که می‌توانند در تشکیل ساختار کاسه‌ی سر تأثیر بگذارند، انجام شود. در زیر، تعدادی از راهکارهای پیشگیری از پلاتی بازیا را ذکر می‌کنم:

  1. تغذیه سالم: تغذیه مناسب و سالم در دوران بارداری و همچنین در دوران شیردهی می‌تواند به ساختار استخوان‌ها و جمجمه نوزاد کمک کند. مصرف مواد مغذی غنی مانند کلسیم، ویتامین D و پروتئین‌های کافی می‌تواند در رشد ساختار استخوان‌ها تأثیرگذار باشد.
  2. موقعیت در خواب: موقعیتی که نوزاد در خواب قرار می‌گیرد، می‌تواند به تشکیل ساختار کاسه‌ی سر اثر بگذارد. از آنجا که پلاتی بازیا به طور عمده به خواب‌های بلند صفحه‌ی پشتی نوزادان نسبت داده می‌شود، توصیه می‌شود که نوزادان خود را در خواب به افتاده به طرف بطن و در موقعیت‌های مختلف قرار دهید.
  3. تمرینات تقویتی: تمرینات تقویتی مانند تمرینات زیرنظر پزشک می‌توانند به تقویت عضلات گردن و جمجمه نوزاد کمک کنند. این تمرینات می‌توانند به جلوگیری از صاف شدن زیاد کف کاسه‌ی سر کمک کنند.
  4. مراقبت‌های تخصصی: در مواردی که پزشک نیاز ببیند، ممکن است به نوزادان با پلاتی بازیا توصیه شود که از مراقبت‌ها یا اندازه‌گیری‌های تخصصی برخوردار شوند.
  5. پیگیری مداوم: پیگیری مداوم از رشد و ساختار کف کاسه‌ی سر نوزاد با توجه به توصیه‌های پزشک می‌تواند کمک به تشخیص زودرس و درمان احتمالی ایجاد شده باشد.

تشخیص پلاتی بازیا

تشخیص پلاتی بازیا در نوزادان به وسیله پزشکان و متخصصان بهداشت انجام می‌شود. برای تشخیص دقیق و درست این وضعیت، روش‌های مختلفی به کار می‌روند. در زیر، به برخی از روش‌های تشخیص پلاتی بازیا در نوزادان اشاره می‌کنم:

  1. بررسی بالینی: پزشک با بررسی بالینی و مشاهده ساختار کاسه‌ی سر و شکل جمجمه، می‌تواند تشخیص اولیه پلاتی بازیا را ارائه دهد. برای این منظور، نوزاد در موقعیت خوابیده به طرف بالا قرار می‌گیرد و پزشک با مشاهده شکل کاسه‌ی سر و زاویه بین جمجمه و گودی پیشین تلاش می‌کند تا تخمینی از وضعیت پلاتی بازیا بدهد.
  2. اندازه‌گیری زاویه کف کاسه‌ی سر: با استفاده از ابزارهای خاص، پزشک می‌تواند زاویه‌ی بین کف کاسه‌ی سر و گودی پیشین را اندازه‌گیری کند. اگر این زاویه بیش از حد معمول (معمولاً بیش از 145 درجه) باشد، این ممکن است به نشانه پلاتی بازیا باشد.
  3. استفاده از تصاویر پرتونگاری: در برخی موارد، پزشکان ممکن است از تصاویر پرتونگاری مانند رادیوگرافی یا سی‌تی‌اسکن استفاده کنند تا ساختار دقیق‌تر کاسه‌ی سر و زاویه‌های مختلف را تحلیل کنند.
  4. استفاده از تصاویر سونوگرافی: سونوگرافی می‌تواند به پزشکان کمک کند تا ساختار داخلی کاسه‌ی سر را مشاهده کنند. این روش بیشتر در نوزادان استفاده می‌شود.
  5. پیگیری مداوم: در برخی موارد، پزشک ممکن است تصمیم بگیرد که نوزاد را به طور مداوم پیگیری کند تا تغییرات ساختار کاسه‌ی سر را مشاهده کند.

برای کسب اطلاعات در مورد آنسفالیت یا التهاب مغزی کودکان کلیک کنید

درمان پلاتی بازیا

درمان پلاتی بازیا در نوزادان به توجه به شدت و علل این وضعیت متفاوت است. در برخی موارد، پلاتی بازیا به صورت طبیعی بهبود می‌یابد و نیاز به درمان خاصی ندارد، اما در مواردی که پلاتی بازیا به شدت ایجاد شده است، ممکن است نیاز به مراقبت‌ها و درمان‌های خاصی داشته باشد. در زیر، به برخی از راه‌های درمان پلاتی بازیا در نوزادان اشاره می‌کنم:

  1. تمرینات فیزیوتراپی: تمرینات فیزیوتراپی می‌توانند به تقویت عضلات گردن و کف کاسه‌ی سر کمک کنند. پزشک یا توانبخشی متخصص می‌توانند تمرینات مناسب را برای نوزاد تعیین کنند.
  2. ارتجاع در خواب: ارتجاع در خواب به این معناست که نوزاد در موقعیت‌های مختلف در خواب قرار می‌گیرد تا از یک زاویه زیادی استفاده نکند. این می‌تواند باعث کمتر شدن تأثیر پلاتی بازیا شود.
  3. مراقبت‌های تخصصی: در برخی موارد، ممکن است پزشک توصیه کند که از مراقبت‌ها یا وسایل تخصصی مانند کفش‌های خاص یا پوزیشنرهایی که به جلوگیری از تورم زیاد کف کاسه‌ی سر کمک می‌کنند، استفاده کنید.
  4. استفاده از پوزیشنرهای خاص: در برخی موارد، از پوزیشنرهای خاصی می‌توان برای بهینه‌سازی موقعیت نوزاد در خواب استفاده کرد. این وسایل می‌توانند به شکلی معین تغییر موقعیت نوزاد را تسهیل کنند.
  5. مراقبت‌های جراحی: در مواردی که پلاتی بازیا به شدت ایجاد شده است و نیاز به درمان جدی دارد، ممکن است پزشک تصمیم به انجام مراقبت‌های جراحی مانند ارتجاع جراحی یا استفاده از پوزیشنرهای جراحی بگیرد.

جراحی پلاتی بازیا

درمان جراحی پلاتی بازیا ممکن است در مواردی که پلاتی بازیا به شدت ایجاد شده و به مشکلاتی منجر شده باشد، مورد نیاز باشد. انتخاب نوع درمان جراحی به تشخیص پزشک و وضعیت نوزاد بستگی دارد. در زیر به برخی از روش‌های جراحی که در مشاهدات سال 2023 موثر بودند اشاره می‌کنم:

  1. ارتجاع جراحی: این روش در مواردی که کف کاسه‌ی سر به طور شدیدی صاف شده و به ساختار طبیعی نوزاد آسیب می‌زند، استفاده می‌شود. در این روش، قسمت‌های مختلف جمجمه بازسازی می‌شوند تا شکل طبیعی جمجمه برقرار شود.
  2. پوزیشنر جراحی: در برخی موارد، پوزیشنرهای جراحی که به نام‌های هلمت (helmet) یا پوزیشنر کرانیال (cranial orthosis) شناخته می‌شوند، استفاده می‌شوند. این وسایل اختصاصی و سفارشی‌سازی شده‌اند و در طی چند ماه به نوزاد کمک می‌کنند تا ساختار کف کاسه‌ی سر به شکل طبیعی بازگردد.
  3. جراحی دیگر با رویکرد موسوم به انبار کاسه‌ی سر: این روش در برخی موارد خاص استفاده می‌شود. در این روش، قسمت‌های کاسه‌ی سر بازسازی شده و به صورت موقت درون داخل جمجمه قرار داده می‌شوند تا به ساختار اصلی جمجمه بازگردند.

عوارض عدم درمان پلاتی بازیا

عدم درمان پلاتی بازیا یا صاف بودن کف کاسه‌ی سر نوزادان ممکن است به مشکلاتی منجر شود. اگر پلاتی بازیا به شدت ایجاد شده و تاثیرات منفی بر رشد و توسعه نوزاد دارد، یا اگر به صورت طولانی‌مدت نادیده گرفته شود، بعضی عوارض می‌تواند ایجاد شود. در زیر به برخی از عوارض عدم درمان پلاتی بازیا اشاره می‌کنم:

  1. تغییرات جمجمه: در موارد شدید، عدم درمان پلاتی بازیا می‌تواند منجر به تغییرات در شکل و ساختار جمجمه نوزاد شود که ممکن است تأثیری بر رشد و توسعه‌ی طبیعی داشته باشد.
  2. مشکلات تحتانی جمجمه: عدم درمان پلاتی بازیا ممکن است باعث تغییرات تحتانی جمجمه شود که می‌تواند به مشکلاتی مانند مشکلات دندانی یا مشکلات کینه‌ورزی منجر شود.
  3. تأثیرات روی سیستم عصبی: تغییرات در ساختار کف کاسه‌ی سر ممکن است تأثیری بر رشد و توسعه سیستم عصبی داشته باشد و در نتیجه مشکلاتی در عملکرد سیستم عصبی ایجاد شود.
  4. تأثیرات بر بینایی و چشم: تغییرات در ساختار کف کاسه‌ی سر ممکن است به تغییرات در چشم‌ها و بینایی منجر شود و مشکلاتی مانند بلند بودن یا تاری دید ایجاد شود.
  5. تأثیرات بر شکل صورت: عدم تطابق ساختار کف کاسه‌ی سر با سایر قسمت‌های صورت ممکن است تأثیری بر شکل کلی صورت داشته باشد.
  6. اختلالات تنفسی: در برخی موارد، تغییرات در ساختار کف کاسه‌ی سر می‌تواند تنفس نوزاد را تحت تأثیر قرار دهد و به اختلالات تنفسی منجر شود.

بیماری های مرتبط با پلاتی بازیا

پلاتی بازیا در نوزادان ممکن است با برخی بیماری‌ها یا وضعیت‌های دیگر همراه باشد یا به طور غیرمستقیم با آنها مرتبط باشد. در زیر به برخی از بیماری‌ها و وضعیت‌هایی که ممکن است با پلاتی بازیا مرتبط باشند، اشاره می‌کنم:

  1. سندرم‌های ژنتیکی: برخی از سندرم‌های ژنتیکی می‌توانند با تغییرات در شکل جمجمه و کف کاسه‌ی سر همراه باشند. به عنوان مثال، سندرم داون که ناشی از تریزومی 21 است، ممکن است با تغییرات در ساختار جمجمه و کف کاسه‌ی سر همراه باشد.
  2. مشکلات عضلاتی و اعصابی: برخی از مشکلات اعصابی یا عضلاتی می‌توانند باعث تغییرات در وضعیت کف کاسه‌ی سر شوند.
  3. کفکشی زودرس: در برخی موارد، کف کاسه‌ی سر به دلیل کفکشی زودرس و ناپیوستگی در استخوان‌ها به صورت صافی شکل می‌گیرد.
  4. مشکلات عصبی مغزی: برخی مشکلات عصبی مغزی ممکن است تأثیری بر رشد و توسعه کاسه‌ی سر و جمجمه داشته باشند.
  5. مشکلات چشمی: بعضی از مشکلات چشمی می‌توانند تغییراتی در ساختار کف کاسه‌ی سر و تأثیر روی بینایی ایجاد کنند.
  6. سندرم‌های نادر و اختلالات استخوانی: برخی از سندرم‌های نادر یا اختلالات استخوانی ممکن است با تغییرات در ساختار کف کاسه‌ی سر همراه باشند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *